AB-Çin Elektrikli Araç Anlaşması ile Vergiler Tarih Oluyor
Avrupa Birliği ve Çinli yetkililer, Avrupa’da satılan Çin menşeli bataryalı elektrikli araçların fiyatlandırması konusunda kritik bir uzlaşmaya vardı. Bu gelişme, 2024 yılından bu yana devam eden ve yüksek gümrük vergileriyle tırmanan ticari gerilimi sona erdiren yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Yapılan AB Çin elektrikli araç anlaşması, Çinli üreticilere ağır vergiler yerine alternatif bir yol sunarak piyasaları rahatlatmayı hedefliyor.
AB Çin Elektrikli Araç Anlaşması Nedir?
Bu yeni anlaşmanın temelini, “fiyat taahhüdü” olarak bilinen bir mekanizma oluşturuyor. Bu sisteme göre Çinli otomobil ihracatçıları, yüksek anti-sübvansiyon vergilerini ödemek yerine, elektrikli araçlarını Avrupa pazarında belirli bir minimum fiyatın üzerinde satmayı taahhüt edebilecekler. Eğer bu minimum fiyata uyma sözü verirlerse, ek gümrük vergilerinden muaf tutulacaklar. Çin Makine ve Elektronik Ürünler İthalat ve İhracat Ticaret Odası (CCCME) uzmanları, bu sonucu bir “yumuşak iniş” olarak nitelendirerek, müzakere yoluyla çözüm bulunmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Bu anlaşmanın önemini anlamak için bir adım geriye gidip 2024 yılında yaşananları hatırlamak gerekiyor. Avrupa Birliği, Çin hükümetinin kendi otomobil şirketlerine aşırı finansal destek sağladığına ve bu durumun haksız rekabete yol açtığına inanıyordu. Çinli markaların bu devlet sübvansiyonları sayesinde araçlarını Avrupalı rakiplerinden çok daha ucuza satabildiğini savunan AB, adil bir pazar ortamı yaratmak amacıyla Çin’den gelen elektrikli otomobillere ek vergiler, yani tarifeler uygulama kararı almıştı.
Bu kapsamda, standart %10’luk ithalat vergisine ek olarak %35,3’e varan ek gümrük vergileri getirilmişti. Bu durum, bazı araçların Avrupa’ya ithalat maliyetini önemli ölçüde artırdı. Örneğin, BYD gibi büyük markalar %17,0’lık ek vergiyle karşı karşıya kalırken, SAIC gibi diğerleri %35,3’lük en yüksek orana tabi tutulmuştu. Şanghay’da üretim yapan Tesla için bile %7,8’lik özel bir oran belirlenmişti. Çin’in bu politikaya sert tepki göstermesiyle iki ekonomik güç arasındaki ticari ilişkiler gerilmişti.
Yeni Sistemin Detayları ve Şirketlere Etkisi
Ocak 2026 itibarıyla bu gerginlik yerini iş birliğine bırakıyor. Avrupa Birliği, yeni kuralları açıklamak üzere bir “Rehber Doküman” yayınlayacak. Bu belge, Çinli şirketlere fiyat tekliflerini nasıl sunacaklarını adım adım anlatacak ve sürecin şeffaf bir şekilde işlemesini sağlayacak. AB, her teklifi adil ve objektif bir şekilde, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) standartlarına uygun olarak inceleyeceğini taahhüt etti.
Bu rehber, özellikle Geely, Nio ve XPeng gibi Avrupa pazarında aktif olan şirketler için hayati önem taşıyor. Kurallara uyup fiyatlarını doğru belirledikleri takdirde, ek vergilerden kaçınarak Almanya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerdeki operasyonlarını sorunsuz bir şekilde sürdürebilecekler. Henüz eski %35,3’lük tarifenin tamamen kaldırılıp kaldırılmayacağı netleşmese de, bu fiyat taahhüdü sisteminin uygun şirketler için vergilerin yerini alacağı belirtiliyor.
AB, her bir Çinli Yeni Enerji Aracı (NEV) üreticisi için özel bir minimum ithalat fiyatı belirleyecek. Bu fiyat muhtemelen aracın türüne, özelliklerine ve segmentine göre değişiklik gösterecek. Bu sayede AB, bir yandan ucuz ithalatın Avrupalı otomobil fabrikalarına zarar vermesini engellerken, diğer yandan Çinli markaların Avrupalı tüketicilere satış yapmaya devam etmesini sağlayacak.
Bu anlaşma, küresel otomobil pazarı için büyük bir adım olarak görülüyor ve iki büyük ekonomik gücün sorunlarını çatışma yerine diyalog yoluyla çözebileceğini gösteriyor. Elektrikli otomobil almayı düşünen tüketiciler için ise bu durum, piyasanın istikrara kavuşması ve geniş bir model yelpazesinin erişilebilir kalması anlamına geliyor. Ayrıca anlaşma, Çinli şirketlerin gelecekte AB içinde fabrika kurma planlarının, fiyat tekliflerinin onaylanmasına yardımcı olabileceğini de ima ediyor. 2026 yılı ilerledikçe, markaların bu yeni kurallara uyum sağlamak için fiyat stratejilerini nasıl ayarladığını daha net göreceğiz.
Peki, bu yeni AB-Çin elektrikli araç anlaşması hakkındaki sizin görüşleriniz neler? Düşüncelerinizi yorumlarda bizimle paylaşın!
